Hẹp
động mạch cảnh do xơ vữa chính là một trong những nguyên nhân gây đột
quỵ. Tìm hiểu nguyên nhân và phương pháp điều trị hẹp động mạch cảnh
Nguyên nhân gây hẹp động mạch cảnh. Hẹp
động mạch cảnh thường xuất hiện ở những bệnh nhân có các yếu tố nguy
cơ bệnh tim mạch như hút thuốc lá, uống rượu, tăng mỡ máu, tăng huyết
áp, bệnh tiểu đường. Những yếu tố nguy cơ này làm tăng tình trạng lắng
đọng mảng xơ vữa trong lòng mạch, đặc biệt là động mạch cảnh ở vùng cổ.
Các dấu hiệu bệnh hẹp động mạch cảnh.
Thông thường, hẹp động mạch cảnh không biểu hiện thành triệu chứng
trong một thời gian dài rồi bất ngờ gây đột quỵ. Bệnh có thể được phát
hiện tình cờ khi khám bệnh hoặc siêu âm kiểm tra sức khỏe tổng quát.
Một số trường hợp khác,
hẹp động mạch cảnh biểu hiện với nhiều triệu chứng khác nhau, từ cơn
thiếu máu não thoáng qua đến đột quỵ. Cơn thiếu máu não thoáng qua có
thể gây mù một bên mắt thoáng qua hoặc mù một bên mắt thoáng qua khi
tiếp xúc với ánh sáng, giảm dần thị lực, khó nói hoặc cấm khẩu, yếu liệt
chân tay hoặc nửa người thoáng qua, cảm giác dị cảm, tê tay chân,
tê nửa người thoáng qua. Ngoài ra, bệnh còn có các triệu chứng không
điển hình như đau đầu, chóng mặt, giảm trí nhớ, ngất…
Nếu không điều trị kịp
thời, bệnh hẹp động mạch cảnh có thể gây tắc động mạch cảnh. Ngoài ra
mảng xơ vữa hay cục máu đông tích tụ ở vị trí động mạch hẹp có thể bong
ra và di chuyển lên động mạch não gây tắc mạch não, làm chết một
phần não. Tình trang này gọi là đột quỵ (hay nhồi máu não), tùy theo mức
độ nhồi máu mà có thể gây tử vong, tàn phế một phần hay vĩnh viễn.
Phương tiện chẩn đoán. Siêu
âm Doppler là phương tiện chẩn đoán đơn giản và không gây đau, cho phép
đánh giá mức độ hẹp của động mạch. Nếu như hẹp trên 60%, những phương
tiện chẩn đoán khác như chụp động mạch cảnh bằng phương pháp cắt lớp
điện toán (CT- Scan), chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp mạch máu xóa
nền (DSA) cho phép đánh giá chính xác hơn. Qua đó còn có thể kiểm tra
các động mạch khác trong não và tình trạng nhu mô não.
Phương pháp điều trị.
Có 2 phương pháp chính. Nếu hẹp động mạch cảnh thể nhẹ, chỉ cần điều
trị bằng thuốc và theo dõi thường xuyên là đủ. Trường hợp hẹp nặng,
cần phẫu thuật bóc mảng xơ vữa.
Bên cạnh đó còn có phương
pháp can thiệp nội mạch (nong và đặt stent vào đoạn động mạch cảnh bị
hẹp) ít xâm lấn, áp dụng cho những bệnh nhân không phù hợp với phẫu
thuật. Phương pháp này có tỷ lệ biến chứng thần kinh sau can thiệp cao
hơn phẫu thuật.
Thực tế, nhiều bệnh nhân
đột quỵ do hẹp động mạch cảnh dẫn đến tàn phế suốt đời. Tình trạng này
có thể phòng tránh được nếu phát hiện sớm hơn. Do đó lời khuyên
cho những bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, hút thuốc lá,
đái tháo đường, tăng huyết áp, bị các bệnh về mạch vành hay bệnh tắc
động mạch ngoại biên… cần siêu âm Doppler để sớm phát hiện những bất
thường ở động mạch cảnh (nếu có).
Đối với người từng xuất
hiện cơn thiếu máu não thoáng qua hay đột quỵ, cần thường xuyên đến khám
tại chuyên khoa nội thần kinh và siêu âm Doppler động mạch cảnh. Nếu
kết quả siêu âm thấy có hẹp động mạch cảnh lớn hơn 70%, người bệnh cần
được chuyển ngay đến các trung tâm phẫu thuật mạch máu để được điều trị
sớm sẽ cho hiệu quả cao.
Thông tin hữu ích
Coenzyme Q10 vốn được coi
là thần dược của tuổi trẻ, có tác dụng làm chậm sự lão hóa cơ thể, cải
thiện khả năng làm việc, kéo dài tuổi thọ, tăng cường hệ miễn dịch, giúp
cơ thể phòng chống được nhiều loại bệnh tật đặc biệt nó được coi là một
loại thuốc hỗ trợ tim mạch rất hiệu quả.
